» ARTIKELEN
Arbo wetgeving

Arbeidsomstandighedenwet
De Arbeidsomstandighedenwet geeft regels voor gezond en veilig werken voor iedereen in Nederland. Er staat een apart hoofdstuk in: 'werken onder overdruk'. Dat geldt voor de beroepsduiker, maar ook voor de sportduikinstructeur. De Arbeidsomstandighedenwet is namelijk altijd van toepassing in situaties waarin sprake is van een gezagsverhouding. Degene die de instructies of lessen krijgt, is de 'afhankelijke' partij, de instructeur draagt daar dus verantwoordelijkheid voor. Voor de sportduikinstructeur staan de meeste bepalingen in het Arbeidsomstandighedenbesluit. Dat is een uitwerking van de Arbeidsomstandighedenwet naar speciale onderwerpen, waaronder dus ook duiken (Werken onder Overdruk: hoofdstuk 6, Afdeling 5, artikel 6.13, lid 3).

Verplichtingen
Er gelden een aantal verplichtingen voor de instructeur. Zodra een sportduikinstructeur niet voldoet aan één van de voorwaarden voor het geven van
sportduikinstructie, gaat de uitzondering niet meer op. Dan geldt artikel 6.14a van het Arbeidsomstandighedenbesluit met alle uitwerkingen in lagere regelgeving volledig.
• een Self-Contained Underwater Breathing Apparatus
• duikdiepte van max 50 meter
• decompressietijd max 20 minuten
• maximale PO2 van 1,4 bar
• geldige medische verklaring van max één jaar oud
• lichamelijk en geestelijk in staat te zijn gevaren te herkennen en, indien mogelijk, te voorkomen

Gezagsverhouding
Er sprake van een gezagsverhouding bij sportduikactiviteiten als de beroepsduiker of sportduikinstructeur hiervan zijn beroep heeft gemaakt en op de vrijwillige sportduikinstructeur die voor een duikschool, stichting, vereniging of sportorganisatie instructie geeft. Een gezagsverhouding ontstaat namelijk met de taken en verantwoordelijkheden die een sportduiker en sportduikinstructeur krijgen opgelegd. De Arbowet stelt dat iedereen die werk onder gezag vóór iemand doet een werknemer is en dat iedereen die werk onder gezag voor zich laat doen een werkgever is. Het maakt niet uit of het gaat
om betaald werk of om vrijwilligerswerk. Dit betekent dus dat zodra een vereniging of persoon (bijvoorbeeld een sportduikinstructeur of andere beroepsduiker) opdracht geeft tot het verzorgen van een instructie en deze opdracht ook wordt uitgevoerd, er een gezagsverhouding ontstaat.

Veiligheidsvoorzieningen op de duiklocatie
De sportduikinstructeur dient te zorgen voor een deugdelijke werkinstructie met daarin aandacht voor:
• Veiligheidsvoorzieningen en noodprocedures
• Verantwoordelijkheden en bevoegdheden van bijvoorbeeld begeleider/instructeur
• Duikprocedures
• Inschakeling reserveduiker/reserve duikinstructeur
• Voorzieningen en procedures voor situaties die afwijken (inclusief noodplan)
• Richtlijnen voor decompressie
Verder moet duidelijk zijn dat de volgende zaken goed zijn geregeld:
• Ongevalmelding en medische hulp (toegang tot een telefoon)
• Samenstelling en gebruik van de EHBO-uitrusting, inclusief een zuurstofkoffer
• Deugdelijk materiaal (voor een specifieke duik), in goede staat van onderhoud
• Voldoende ademgas van goede kwaliteit
Alle betrokken partijen dragen hiervoor verantwoordelijkheid: zowel de sportduikinstructeur als de duikschool of duikvereniging zijn verplicht erop toe te zien dat de bepalingen worden nageleefd.

Risico-inventarisatie en -evaluatie
Een duikschool en een duikvereniging moet een risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E) hebben opgesteld en deze ook up-to-date houden.
Een RI&E is een inventarisatie van de arbeidsrisico's. Hierdoor wordt duidelijk welke maatregelen nodig zijn om deze risico's aan te pakken. De RI&E is pas compleet als er een plan van aanpak bij zit. Daarin staat:
• Hoe de risico's aangepakt moeten worden
• Binnen welke termijn deze maatregelen gerealiseerd worden
• Wie er verantwoordelijk is voor het uitvoeren van deze maatregelen
Met een RI&E geeft een werkgever blijk van verantwoordelijkheid en risicobewustzijn van de duikactiviteiten en -werkzaamheden in zijn of haar organisatie. Het is een 'levend document' en moet dus regelmatig worden nagezien op veranderingen en/of aanvullingen die nodig zijn. Als er bijvoorbeeld een nieuwe compressor is aangeschaft voor het vullen van de flessen met perslucht, moet opnieuw bekeken worden wat de risico's zijn en welke eventuele andere maatregelen nodig zijn. In het plan kunnen ook zaken, die nog niet geregeld zijn maar die wel in de toekomst moeten gebeuren, worden meegenomen. Met een planning erbij is het dan ook een kwaliteitsinstrument voor het verbeteren van de veiligheid. Het is belangrijk dat de inhoud van een RI&E bekend is bij de sportduikinstructeurs en vrijwilligers.


Links
- Brochure Arbeidsinspectie

Bron
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie